11-tom, 1-son, b. 486–489, Nashr: 2026-11-15
BOSHLANG'ICH SINFLARDA INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA O'QUVCHILARNING MANTIQIY FIKRLASH QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH IMKONIYATLARI
ВОЗМОЖНОСТИ РАЗВИТИЯ ЛОГИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ НА ОСНОВЕ ИНТЕГРАТИВНОГО ПОДХОДА В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ
OPPORTUNITIES FOR DEVELOPING STUDENTS’ LOGICAL THINKING SKILLS THROUGH AN INTEGRATIVE APPROACH IN PRIMARY GRADES
- Abdiyeva Zilola Hamdam qizi — Osiyo xalqaro universiteti o’qituvchisi
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.024d0151
Annotatsiya
Mazkur maqolada boshlang'ich ta'lim bosqichida fanlararo integratsiyaga tayangan holda o'quvchilarning mantiqiy fikrlash ko'nikmalarini shakllantirish va takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Matematika, ona tili, o'qish savodxonligi, tabiiy fanlar va tasviriy san'at mashg'ulotlarini o'zaro bog'lash orqali kichik yoshdagi o'quvchilarda taqqoslash, umumlashtirish, tasniflash, sabab-oqibat aloqalarini aniqlash kabi aqliy amallarni rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari asoslab berilgan. Integrativ darslarni loyihalash bosqichlari, ularda qo'llaniladigan interfaol metodlar hamda mantiqiy topshiriqlar tizimi tavsiflangan. Tadqiqot natijalari boshlang'ich sinf o'qituvchilari, metodistlar va pedagogika yo'nalishi talabalari uchun amaliy ahamiyatga ega.
Аннотация
В статье рассматриваются вопросы формирования и совершенствования навыков логического мышления учащихся на ступени начального образования на основе межпредметной интеграции. Обоснованы педагогические условия развития у младших школьников таких мыслительных операций, как сравнение, обобщение, классификация и установление причинно-следственных связей, посредством взаимосвязи занятий по математике, родному языку, литературному чтению, естествознанию и изобразительному искусству. Описаны этапы проектирования интегрированных уроков, применяемые в них интерактивные методы, а также система логических заданий. Результаты исследования имеют практическое значение для учителей начальных классов, методистов и студентов педагогических направлений.
Abstract
This article examines the development and enhancement of logical thinking skills among primary school pupils through interdisciplinary integration. It substantiates the pedagogical conditions for fostering such mental operations as comparison, generalization, classification and the identification of cause-and-effect relationships in young learners by connecting lessons in mathematics, native language, reading literacy, natural science and fine arts. The stages of designing integrated lessons, the interactive methods employed in them and a system of logic-oriented tasks are described. The findings are of practical value to primary school teachers, methodologists and students of pedagogical programmes.
Kalit so'zlar: integrativ yondashuv, fanlararo aloqadorlik, mantiqiy fikrlash, boshlang'ich ta'lim, aqliy amallar, tanqidiy fikrlash, integrallashgan dars, kompetensiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- O'zbekiston Respublikasining «Ta'lim to'g'risida»gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O'RQ-637-son.
- O'zbekiston Respublikasi Prezidentining «O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to'g'risida»gi Farmoni. 2019-yil 29-aprel, PF-5712-son.
- Выготский Л. С. Мышление и речь. - М.: Лабиринт, 1999. - 352 с.
- Давыдов В. В. Виды обобщения в обучении. - М.: Педагогика, 1972. - 424 с.
- Пиаже Ж. Речь и мышление ребёнка. - М.: Педагогика-Пресс, 1994. - 528 с.
- Bloom B. S. (Ed.). Taxonomy of Educational Objectives. Handbook I: Cognitive Domain. - New York: David McKay, 1956. - 207 p.
- Drake S. M., Burns R. C. Meeting Standards Through Integrated Curriculum. - Alexandria, VA: ASCD, 2004. - 194 p.
- Fogarty R. The Mindful School: How to Integrate the Curricula. - Palatine, IL: Skylight Publishing, 1991. - 106 p.
- Талызина Н. Ф. Формирование познавательной деятельности младших школьников. - М.: Просвещение, 1988.
- Ennis R. H. Critical Thinking. - Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 1996.