9-tom, 1-son, b. 40–43, Nashr: 2026-09-08
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING BADIIY MATNNI ANGLASH VA MUSTAQIL MUTOLAA QILISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
МЕТОДИКА РАЗВИТИЯ НАВЫКОВ ПОНИМАНИЯ ХУДОЖЕСТВЕННОГО ТЕКСТА И САМОСТОЯТЕЛЬНОГО ЧТЕНИЯ У УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ
METHODOLOGY FOR DEVELOPING PRIMARY SCHOOL STUDENTS’ SKILLS IN UNDERSTANDING LITERARY TEXTS AND INDEPENDENT READING
- Sirojova Marjonaxon Iso qizi — Osiyo xalqaro universiteti “Maktabgacha va boshlang`ich ta`lim” kafedrasi o`qituvchisi
Annotatsiya
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining badiiy matnni anglash va mustaqil mutolaa qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishning metodik asoslari yoritilgan. Tadqiqotda badiiy matnni mazmunli o‘qish, qahramonlar faoliyatini tahlil qilish, matndan dalil topish, mustaqil fikr bildirish hamda o‘qilgan asarga shaxsiy munosabatini shakllantirishning o‘quvchilarning o‘qish savodxonligi va kitobxonlik madaniyatini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslangan. Shuningdek, badiiy matn bilan ishlash jarayonida zamonaviy pedagogik, kognitiv va metakognitiv yondashuvlardan foydalanish hamda mustaqil mutolaani samarali tashkil etish usullari tahlil qilingan.
Аннотация
В данной статье освещаются методические основы развития у учащихся начальных классов навыков понимания художественного текста и самостоятельного чтения. В исследовании обосновывается значение осмысленного чтения художественного текста, анализа деятельности персонажей, выявления доказательств в тексте, выражения самостоятельного мнения и формирования личностного отношения к прочитанному произведению в развитии читательской грамотности и культуры чтения учащихся. Кроме того, анализируются возможности использования современных педагогических, когнитивных и метакогнитивных подходов в процессе работы с художественным текстом, а также эффективные методы организации самостоятельного чтения.
Abstract
This article examines the methodological foundations for developing primary school students’ skills in understanding literary texts and engaging in independent reading. The study substantiates the importance of meaningful reading of literary texts, analyzing characters’ actions, identifying textual evidence, expressing independent opinions, and developing a personal response to the read work in enhancing students’ reading literacy and reading culture. The article also analyzes the possibilities of applying modern pedagogical, cognitive, and metacognitive approaches in working with literary texts, as well as effective methods for organizing independent reading.
Kalit so'zlar: badiiy matn, boshlang‘ich ta’lim, mustaqil mutolaa, matnni anglash, o‘qish savodxonligi, kitobxonlik kompetensiyasi, tahliliy fikrlash, mustaqil fikrlash, kognitiv yondashuv, metakognitiv yondashuv, o‘qish strategiyalari, ijodiy fikrlash
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-sentabrdagi “Maktabgacha ta’lim sifati va samaradorligini yanada oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-152-son Farmoni.
- O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi. “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi. - Toshkent.
- Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. - Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006.
- Xodjayev B.X. Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. - Toshkent: Sano-standart, 2017.
- Omonov H.T., Xo‘jayev N.X., Madyarova S.A., Eshchonov E.U. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. - Toshkent: Iqtisod-moliya, 2009.
- Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar. - Qarshi: Nasaf, 2000.
- Hasanboyeva O., Tadjieva M., Toshpo‘latova Sh. Maktabgacha ta’lim pedagogikasi. - Toshkent.
- Sodiqova Sh.A. Maktabgacha pedagogika. - Toshkent.
- Tolipova J.O. Pedagogik texnologiyalar. - Toshkent.