9-tom, 1-son, b. 300–303, Nashr: 2026-09-16
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA NUTQIY KOMPETENSIYANI DIDAKTIK O‘YINLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДИКИ РАЗВИТИЯ РЕЧЕВОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ У УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ КЛАССОВ НА ОСНОВЕ ДИДАКТИЧЕСКИХ ИГР
IMPROVING THE METHODOLOGY FOR DEVELOPING SPEECH COMPETENCE AMONG PRIMARY SCHOOL STUDENTS THROUGH DIDACTIC GAMES
- Sharopova Gulnoza Shaxoviddin qizi — Osiyo Xalqaro universiteti “Pedagogika nazariyasi” kafedrasi o‘qituvchisi, Osiyo xalqaro universiteti Tayanch doktoranti
Annotatsiya
Mazkur maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida nutqiy kompetensiyani didaktik o‘yinlar asosida rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning pedagogik va metodik asoslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish, so‘z boyligini kengaytirish, fikrni izchil va aniq ifodalash, muloqot jarayonida nutqiy vositalardan to‘g‘ri foydalanish hamda kommunikativ ko‘nikmalarni shakllantirish masalalari yoritilgan. Shuningdek, nutqiy kompetensiyani rivojlantirish jarayonida didaktik o‘yinlarning pedagogik imkoniyatlari, ularni dars mazmuniga integratsiyalash, o‘quvchilarning yosh va individual xususiyatlariga mos o‘yin topshiriqlarini tanlash hamda interfaol metodlardan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilingan. O‘quvchilarda mustaqil fikrlash, muloqotga kirishish, tinglab tushunish, savol-javob qilish, fikrni dalillash va xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yo‘naltirilgan metodik yondashuvlar asoslangan. Maqola boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirish samaradorligini oshirish va didaktik o‘yinlardan maqsadli foydalanish metodikasini takomillashtirishga xizmat qiladi.
Аннотация
Данная статья посвящена изучению педагогических и методических основ совершенствования методики развития речевой компетентности у учащихся начальных классов на основе дидактических игр. В исследовании освещаются вопросы развития устной и письменной речи учащихся начальных классов, расширения словарного запаса, последовательного и точного выражения мыслей, правильного использования речевых средств в процессе общения, а также формирования коммуникативных навыков. Кроме того, анализируются педагогические возможности дидактических игр в процессе развития речевой компетентности, их интеграция в содержание урока, выбор игровых заданий с учётом возрастных и индивидуальных особенностей учащихся, а также возможности применения интерактивных методов. Обоснованы методические подходы, направленные на развитие у учащихся навыков самостоятельного мышления, вступления в коммуникацию, аудирования и понимания услышанного, ведения диалога, аргументации собственной позиции и формулирования выводов. Статья способствует повышению эффективности развития речевой компетентности учащихся в процессе начального образования и совершенствованию методики целенаправленного использования дидактических игр.
Abstract
This article is devoted to studying the pedagogical and methodological foundations for improving the methodology of developing speech competence in primary school students through didactic games. The study examines the development of students’ oral and written speech, expansion of vocabulary, coherent and accurate expression of thoughts, appropriate use of linguistic means in communication, and formation of communicative skills. It also analyzes the pedagogical potential of didactic games in developing speech competence, their integration into lesson content, the selection of game-based tasks according to students’ age and individual characteristics, and the possibilities of using interactive teaching methods. Methodological approaches aimed at developing students’ independent thinking, communication skills, listening comprehension, question-and-answer skills, ability to justify their ideas, and draw conclusions are substantiated. The article contributes to increasing the effectiveness of developing students’ speech competence in the primary education process and improving the methodology of purposeful use of didactic games.
Kalit so'zlar: boshlang‘ich ta’lim, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari, nutqiy kompetensiya, nutqiy rivojlanish, nutq madaniyati, kommunikativ ko‘nikmalar, didaktik o‘yinlar, o‘yin texnologiyalari, interfaol metodlar, og‘zaki nutq, yozma nutq, pedagogik metodika
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-4947-son, 07.02.2017.
- Kolyagin, Yu.M. Matematika o‘qitish metodikasi. – Moskva, 1980.–57 b.
- Davletshin, M.G. Yosh davrlar psixologiyasi. – Toshkent: Fan, 2019. – 232 b.
- Львов, М.Р. Методика развития речи младших школьников. – Москва: Просвещение, 1985.
- Lıfenko, A.V. Методика изучения таблиц и диаграмм в начальном курсе математики.
- Merzbach, U.C. Georg Scheutz and the First Printing Calculator. – Washington, 1977.
- Apier, J. Mirifici Logarithmorum Canonis Descriptio. – Edinburgh: Andrew Hart, 1614. – 57 p.
- Repyova I.V Matematika. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 4-sinfi uchun darslik, 3-qism/ I.V.Repyova, – Toshkent: “Novda edutainment”, 2023.-120 bet.