7-tom, 1-son, b. 79–83, Nashr: 2026-08-08
BO‘LAJAK TARIX FANI O‘QITUVCHILARIDA MANTIQIY TAFAKKURNING SHAKLLANISHIGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR
СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ФАКТОРЫ, ВЛИЯЮЩИЕ НА ФОРМИРОВАНИЕ ЛОГИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ У БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ ИСТОРИИ
SOCIO-PSYCHOLOGICAL FACTORS INFLUENCING THE FORMATION OF LOGICAL THINKING IN FUTURE HISTORY TEACHERS
- Qo’yliyev Ulug’bek Ravshanovich — Buxoro xalqaro universiteti mustaqil tadqiqotchisi
Annotatsiya
Ushbu maqolada bo‘lajak tarix fani o‘qituvchilarida mantiqiy tafakkurning shakllanishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida tarix o‘qituvchisining kasbiy kompetentligini rivojlantirishda analitik fikrlash, mustaqil xulosa chiqarish, dalillarni solishtirish va tarixiy voqealarni mantiqiy tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqotda talabalarning mantiqiy tafakkurini rivojlantirishga ta’sir qiluvchi ijtimoiy muhit, akademik motivatsiya, kommunikativ faollik, refleksiya, tanqidiy fikrlash hamda pedagogik hamkorlik kabi omillarning psixologik xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, tarix fanini o‘qitish jarayonida interfaol metodlar, muammoli vaziyatlar va muloqotga asoslangan texnologiyalarning mantiqiy tafakkur rivojiga ta’siri ochib berilgan. Tadqiqot natijalari bo‘lajak tarix o‘qituvchilarida kasbiy tafakkur, tahliliy yondashuv va ijtimoiy-psixologik moslashuvni rivojlantirish uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются социально-психологические факторы, влияющие на формирование логического мышления у будущих учителей истории. В условиях современной системы образования особое значение приобретают аналитическое мышление, умение самостоятельно делать выводы, сопоставлять факты и логически анализировать исторические события. В исследовании раскрываются психологические особенности таких факторов, как социальная среда, академическая мотивация, коммуникативная активность, рефлексия, критическое мышление и педагогическое взаимодействие, оказывающих влияние на развитие логического мышления студентов. Также анализируется влияние интерактивных методов обучения, проблемных ситуаций и диалоговых технологий на развитие логического мышления в процессе преподавания истории. Результаты исследования могут служить научно-практической основой для развития профессионального мышления, аналитического подхода и социально-психологической адаптации будущих учителей истории.
Abstract
This article examines the socio-psychological factors influencing the formation of logical thinking in future history teachers. In the modern educational system, the development of professional competence among history teachers requires analytical thinking, independent reasoning, comparison of facts, and logical analysis of historical events. The study highlights the psychological characteristics of such factors as social environment, academic motivation, communicative activity, reflection, critical thinking, and pedagogical interaction that contribute to the development of students’ logical thinking. In addition, the impact of interactive teaching methods, problem-based situations, and dialogue-oriented technologies on the development of logical thinking in the process of teaching history is analyzed. The results of the research serve as a scientific and practical basis for improving professional thinking, analytical approaches, and socio-psychological adaptation of future history teachers.
Kalit so'zlar: mantiqiy tafakkur, tarix ta’limi, ijtimoiy-psixologik omillar, analitik fikrlash, tanqidiy tafakkur, refleksiya, pedagogik kompetentlik, bo‘lajak o‘qituvchi
Foydalanilgan adabiyotlar
- Выготский Л.С. Мышление и речь. — Москва: Педагогика, 1999. — 352 с.
- Леонтьев А.Н. Деятельность. Сознание. Личность. — Москва: Смысл, 2005. — 352 с.
- Рубинштейн С.Л. Основы общей психологии. — Санкт-Петербург: Питер, 2008. — 713 с.
- Ананьев Б.Г. Человек как предмет познания. — Санкт-Петербург: Питер, 2001. — 288 с.
- Крутецкий В.А. Психология обучения и воспитания школьников. — Москва: Просвещение, 1976. — 303 с.
- Piaget J. The Psychology of Intelligence. — London: Routledge, 2001. — 182 p.
- Bruner J. The Process of Education. — Cambridge: Harvard University Press, 1977. — 97 p.
- Dewey J. How We Think. — New York: Dover Publications, 1997. — 224 p.
- Halpern D.F. Thought and Knowledge: An Introduction to Critical Thinking. — New York: Psychology Press, 2014. — 637 p.