7-tom, 2-son, b. 92–96, Nashr: 2026-08-11

BO'LAJAK O'QITUVCHILARNING REFLEKSIV-DIAGNOSTIK FAOLIYATINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK SHARTLARI

ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ ФОРМИРОВАНИЯ РЕФЛЕКСИВНО-ДИАГНОСТИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ

PSYCHOLOGICAL AND PEDAGOGICAL CONDITIONS FOR THE FORMATION OF REFLECTIVE-DIAGNOSTIC ACTIVITY IN FUTURE TEACHERS

  • Teshaboyev Akramjon Yuldashevich — Andijon davlat chet tillari instituti, Roman-german, slavyan tillari fakulteti, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Maqolada bo'lajak o'qituvchilarning refleksiv-diagnostik faoliyatini shakllantirishning psixologik-pedagogik shartlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda refleksiv-diagnostik faoliyatning tarkibiy tuzilishi, uni shakllantirishning bosqichli yondashuvi hamda samaradorlikni ta'minlovchi psixologik-pedagogik shart-sharoitlar asoslab beriladi. Olib borilgan eksperimental ishlar natijalari aniqlangan shart-sharoitlar majmuasining samaradorligini tasdiqlaydi: tajriba guruhida o'rtacha ko'rsatkich aniqlovchi bosqichdagi 3,12 balldan yakunlovchi bosqichda 4,42 ballga ko'tarildi, nazorat guruhida esa bu ko'rsatkich faqat 3,18 balldan 3,46 ballga yetdi. Maqola oliy pedagogik ta'lim tizimida o'qituvchilarning refleksiv-diagnostik tayyorgarligini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-uslubiy tavsiyalar bilan yakunlanadi.

Аннотация

В статье анализируются психолого-педагогические условия формирования рефлексивно-диагностической деятельности будущих учителей. В исследовании обосновываются структурное содержание рефлексивно-диагностической деятельности, поэтапный подход к её формированию, а также психолого-педагогические условия, обеспечивающие эффективность данного процесса. Результаты проведённой экспериментальной работы подтверждают эффективность выявленного комплекса условий: в экспериментальной группе средний показатель повысился с 3,12 балла на констатирующем этапе до 4,42 балла на заключительном этапе, тогда как в контрольной группе данный показатель увеличился лишь с 3,18 до 3,46 балла. Статья завершается научно-методическими рекомендациями, направленными на совершенствование рефлексивно-диагностической подготовки учителей в системе высшего педагогического образования.

Abstract

The article analyzes the psychological and pedagogical conditions for the formation of reflective-diagnostic activity among future teachers. The study substantiates the structural composition of reflective-diagnostic activity, a step-by-step approach to its development, and the psychological and pedagogical conditions that ensure the effectiveness of this process. The results of the experimental work confirm the effectiveness of the identified set of conditions: in the experimental group, the average score increased from 3.12 at the ascertaining stage to 4.42 at the final stage, while in the control group it increased only from 3.18 to 3.46. The article concludes with scientific and methodological recommendations aimed at improving teachers’ reflective-diagnostic training in higher pedagogical education.

Kalit so'zlar: refleksiv-diagnostik faoliyat, psixologik-pedagogik shartlar, refleksiya, pedagogik diagnostika, bo'lajak o'qituvchi, kasbiy tayyorgarlik, oliy ta'lim

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Ingenkamp K. Pädagogische Diagnostik / K. Ingenkamp. – Weinheim : Beltz Verlag, 2011.
  2. Иноятов У. И. Педагогическая диагностика в составе средств управления качеством образования / У. И. Иноятов // Образование через всю жизнь: непрерывное образование в интересах устойчивого развития. – 2014. – № 2. – С. 48–52.
  3. Schön D. A. The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action / D. A. Schön. – New York : Basic Books, 1983.
  4. Bloom B. S. Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning / B. S. Bloom, J. T. Hastings, G. F. Madaus. – New York : McGraw-Hill, 1971.
  5. Korthagen F. A. J. Levels in Reflection: Core Reflection as a Means to Enhance Professional Growth / F. A. J. Korthagen, A. Vasalos // Teachers and Teaching: Theory and Practice. – 2005. – Vol. 11, № 1. – P. 47–71. – DOI: 10.1080/1354060042000337093.
  6. Rasulov I. The Importance of Pedagogical Diagnosis for Quality Acquisition of Knowledge / I. Rasulov [et al.] // Advanced Science Journal. – 2015. – № 3. – P. 26. – DOI: 10.15550/asj.2015.03.026.
  7. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes / L. S. Vygotsky. – Cambridge, MA : Harvard University Press, 1978.
  8. Heitzmann N. Learning to Diagnose with Simulations: Examples from Teacher Education and Medical Education / N. Heitzmann [et al.]. – Cham : Springer, 2022. – DOI: 10.1007/978-3-030-89147-3.
  9. Dewey J. How We Think: A Restatement of the Relation of Reflective Thinking to the Educative Process / J. Dewey. – Boston : D. C. Heath, 1933.
  10. Coppe T. Beyond Traditional Narratives About Teacher Professional Development: A Critical Perspective on Teachers' Working Life / T. Coppe [et al.] // Teaching and Teacher Education. – 2024. – Vol. 139. – Art. 104436. – DOI: 10.1016/j.tate.2023.104436.