10-tom, 2-son, b. 259–261, Nashr: 2026-10-23
BIKARYER OILALARDA ER-XOTINNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK MOSLASHUVI VA OILAVIY FARAVONLIKNI TAMINLOVCHI OMILLAR
ФАКТОРЫ, ОБЕСПЕЧИВАЮЩИЕ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКУЮ АДАПТАЦИЮ БЛАГОПОЛУЧИЯ МУЖЕЙ И СЕМЬИ В СЕМЬЯХ, ГДЕ ОБА РОДИТЕЛЯ ОСУЩЕСТВЛЯЮТ УХОД ЗА ДЕТЬМИ
FACTORS ENSURING SOCIAL-PSYCHOLOGICAL ADAPTATION OF HUSBANDS AND FAMILY WELL-BEING IN TWO-CARER FAMILIES
- Jumamurodova Umida Murodbaevna — “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti “Professional ta’lim” kafedrasi o‘qituvchisi
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.f5affa6c
Annotatsiya
Mazkur maqolada bikaryer oilalarda er-xotinning ijtimoiy-psixologik moslashuvi hamda oilaviy farovonlikni ta’minlovchi asosiy omillar tahlil qilinadi. Bikaryer oilalarda har ikki turmush o‘rtog‘ining professional faoliyat bilan birgalikda shug‘ullanishi oilaviy munosabatlar, rollar taqsimoti, o‘zaro hamkorlik va psixologik muhitga muayyan ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda er-xotinning bir-birini qo‘llab-quvvatlashi, o‘zaro hurmat, samarali muloqot, oilaviy majburiyatlarni adolatli taqsimlash, kasbiy va oilaviy rollarni muvofiqlashtirish, hissiy barqarorlik hamda nizolarni konstruktiv hal etish oilaviy moslashuvning muhim shartlari sifatida yoritiladi. Shuningdek, oilaviy farovonlikning moddiy ta’minot bilangina emas, balki psixologik qulaylik, o‘zaro ishonch, emotsional yaqinlik va shaxsiy rivojlanish imkoniyatlari bilan ham bog‘liqligi asoslanadi. Maqolada bikaryer oilalarning barqarorligi va farovonligini oshirishga xizmat qiluvchi ijtimoiy-psixologik omillar yuzasidan ilmiy-amaliy tavsiyalar beriladi.
Аннотация
В статье рассматриваются особенности социально-психологической адаптации супругов в бикарьерных семьях и основные факторы, обеспечивающие семейное благополучие. Особое внимание уделяется взаимной поддержке супругов, эффективному общению, справедливому распределению семейных обязанностей, согласованию профессиональных и семейных ролей, эмоциональной устойчивости и конструктивному разрешению конфликтов. Анализируется влияние профессиональной занятости обоих супругов на характер семейных отношений, психологический климат и уровень удовлетворённости семейной жизнью. Обосновывается, что семейное благополучие определяется не только материальными условиями, но и эмоциональной близостью, взаимным доверием, уважением и возможностями личностного и профессионального развития супругов. На основе анализа социально-психологических факторов предлагаются практические рекомендации по укреплению стабильности и благополучия бикарьерных семей.
Abstract
The article examines the features of spouses’ socio-psychological adaptation in dual-career families and the main factors contributing to family well-being. Particular attention is paid to mutual support between spouses, effective communication, fair distribution of family responsibilities, coordination of professional and family roles, emotional stability, and constructive conflict resolution. The study analyzes the influence of the professional employment of both spouses on family relationships, the psychological climate, and satisfaction with family life. It is argued that family well-being is determined not only by material conditions but also by emotional closeness, mutual trust, respect, and opportunities for personal and professional development of spouses. Based on the analysis of socio-psychological factors, practical recommendations are proposed to strengthen the stability and well-being of dual-career families.
Kalit so'zlar: bikaryer oila, er-xotin, ijtimoiy-psixologik moslashuv, oilaviy farovonlik, oilaviy munosabatlar, o‘zaro hamkorlik, psixologik muhit, oilaviy rollar, kasbiy faoliyat, emotsional barqarorlik, o‘zaro qo‘llab-quvvatlash, oilaviy nizolar
Foydalanilgan adabiyotlar
- Rapoport R., Rapoport R.N. Dual-Career Families: New Frontiers in Equality. - New York: Penguin Books, 1976.
- Hochschild A.R., Machung A. The Second Shift: Working Families and the Revolution at Home. - New York: Viking, 1989.
- Greenhaus J.H., Beutell N.J. Sources of Conflict Between Work and Family Roles // Academy of Management Review. - 1985. - Vol. 10, No. 1. - P. 76–88.
- Greenhaus J.H., Powell G.N. When Work and Family Are Allies: A Theory of Work-Family Enrichment // Academy of Management Review. - 2006. - Vol. 31, No. 1. - P. 72–92.
- Amstad F.T., Meier L.L., Fasel U., Elfering A., Semmer N.K. A Meta-Analysis of Work-Family Conflict and Various Outcomes With a Special Emphasis on Cross-Domain Versus Matching-Domain Relations // Journal of Occupational Health Psychology. - 2011. - Vol. 16, No. 2. - P. 151–169.
- Olson D.H. Circumplex Model of Marital and Family Systems: Assessing Family Functioning // Family Therapy: Theory and Practice. - 1986. - Vol. 18. - P. 69–83.
- Voydanoff P. Work, Family, and Community: Exploring Interconnections. - Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 2001.
- Frone M.R. Work-Family Balance // Handbook of Occupational Health Psychology. - Washington, DC: American Psychological Association, 2003. - P. 143–162.
- Clark S.C. Work/Family Border Theory: A New Theory of Work/Family Balance // Human Relations. - 2000. - Vol. 53, No. 6. - P. 747–770.
- Allen T.D., Herst D.E.L., Bruck C.S., Sutton M. Consequences Associated with Work-to-Family Conflict: A Review and Agenda for Future Research // Journal of Occupational Health Psychology. - 2000. - Vol. 5, No. 2. - P. 278–308.