7-tom, 2-son, b. 83–87, Nashr: 2026-08-11
ASTRONOMIK TERMINOLOGIYANI RAQAMLI LUG‘AT KO‘RINISHIDA MODELLASHTIRISHDA MA‘LUMOTLAR BAZASINI YARATISH
СОЗДАНИЕ БАЗЫ ДАННЫХ ДЛЯ МОДЕЛИРОВАНИЯ АСТРОНОМИЧЕСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ В ФОРМАТЕ ЦИФРОВОГО СЛОВАРЯ
CREATING A DATABASE FOR MODELING ASTRONOMICAL TERMINOLOGY IN THE FORM OF A DIGITAL DICTIONARY
- Baxtiyarova Fotimaxon — Toshkent Kimyo xalqaro universiteti (PhD),
Annotatsiya
Ushbu maqolada astronomik terminologiyani raqamli lug‘at tizimi sifatida modellashtirish uchun ma’lumotlar bazasi arxitekturasini loyihalash metodologiyasi tahlil qilinadi. Grafli ma’lumotlar bazasi yondashuvlari o‘rganiladi. Astronomik terminlarning ontologik tuzilmasini samarali saqlash va so‘rov qilish uchun optimal sxema taklif etiladi.
Аннотация
В данной статье анализируется методология проектирования архитектуры базы данных для моделирования астрономической терминологии в виде системы цифрового словаря. Проводится сравнительное исследование реляционного, графового и гибридного подходов к базам данных. Предлагается оптимальная схема для эффективного хранения и запроса многоязычной, многоуровневой онтологической структуры астрономических терминов.
Abstract
This paper analyzes the methodology for designing a database architecture for modeling astronomical terminology as a digital dictionary system. Relational, graph-based, and hybrid database approaches are comparatively examined. An optimal schema is proposed for efficiently storing and querying the multilingual, multi-layered ontological structure of astronomical terms.
Kalit so'zlar: astronomik terminologiya, raqamli lug‘at, ma’lumotlar bazasi arxitekturasi, ontologiya, grafli ma’lumotlar bazasi, ko'p tilli terminologiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- Wüster E. Einführung in die Allgemeine Terminologielehre und Terminologische Lexikographie [Umumiy terminologiya nazariyasi va terminologik leksikografiyaga kirish]/E. Wüster. - Wien; New York: Springer, 1979. - 2 Bde. - (Schriftenreihe der Technischen Universität Wien; Bd. 8).
- Sager J.C. A Practical Course in Terminology Processing/J.C. Sager. - Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1990. - 254 p. - ISBN 90-272-2151-2.
- Wright S.E. Handbook of Terminology Management: in 2 vol./S.E. Wright, G. Budin. - Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 1997–2001. - Vol. 1: Basic Aspects of Terminology Management. - 370 p.; Vol. 2: Application-Oriented Terminology Management. - 565 p. - ISBN 90-272-2149-9 (set).
- Лейчик В.М. Терминоведение: предмет, методы, структура/В.М. Лейчик. - 4-е изд. - Москва: Либроком, 2009. - 256 с. - ISBN 978-5-397-00486-2.
- Гринев-Гриневич С.В. Терминоведение : учеб. пособие для студентов высш. учеб. заведений/С.В. Гринев-Гриневич. - Москва: Академия, 2008.-304с.-(Высшее профессиональное образование. Филология). - ISBN 978-5-7695-4951-9.
- Суперанская А.В. Общая терминология: вопросы теории/А.В. Суперанская, Н.В. Подольская, Н.В. Васильева; отв. ред. Т.Л. Канделаки; АН СССР, Ин-т языкознания. - Москва : Наука, 1989. - 246 с. - ISBN 5-02-010952-5.
- Гринев-Гриневич С.В. Еще раз к вопросу об определении термина/ С.В. Гринев-Гриневич, Э.А. Сорокина, М.А. Молчанова//Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Теория языка. Семиотика. Семантика. - 2022. - Т. 13, № 3. - С. 710–729. - DOI: 10.22363/2313-2299-2022-13-3-710-729.
- Қошғарий М. Туркий сўзлар девони (Девону луғотит турк): 3 жилдда / М. Қошғарий; тарж. ва нашрга тайёрловчи С.М. Муталлибов. - Тошкент: Фан, 1960–1963. - 3 ж.
- Begматов Э.А. Ҳозирги ўзбек адабий тилининг лексик қатламлари / Э.А. Бегматов. - Тошкент: Фан, 1985. - 152 б.
- O‘zbek tili leksikologiyasi/A. Xojiyev, A. Ahmedov [va boshq.]; mas’ul muh. A. Xojiyev, A. Ahmedov; O‘zbekiston SSR FA Tarix, tilshunoslik va adabiyotshunoslik bo‘limi. - Toshkent: Fan, 1981.
- Madvaliyev A. O‘zbek terminologiyasi va leksikografiyasi masalalari. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2017.
- Xoliqov B.T., Umarov S.R. O‘zbek astronomik terminologiyasini raqamlashtirish muammolari//O‘zbekiston Milliy universiteti Axborotnomasi. - 2023. - № 3. - B. 45–52.