9-tom, 2-son, b. 134–137, Nashr: 2026-09-22

AQLIY RIVOJLANISHIDA MUAMMOLARI BO‘LGAN BOLALARDA MEHNAT FAOLIYATI ORQALI IJTIMOIY KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH

ВЛИЯНИЕ БИЛИНГВИЗМА НА КОГНИТИВНЫЕ ПРОЦЕССЫ У МОЛОДЁЖИ

THE IMPACT OF BILINGUALISM ON COGNITIVE PROCESSES IN YOUTH

  • Abdunazarov Abdumutal Olimovich — Jizzax davlat pedagogika universiteti, Maxsus pedagogika kafedrasi dotsenti

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada aqliy rivojlanishida muammolari bo‘lgan bolalarda mehnat faoliyati orqali ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Tadqiqotda mehnat faoliyatining bolalar ijtimoiylashuvi, kommunikativ kompetensiyasi, mustaqilligi hamda jamoada ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Maxsus va inklyuziv ta’lim muassasalarida tashkil etilgan mehnat faoliyati jarayonida o‘quvchilarning mas’uliyat, hamkorlik, o‘zaro yordam va ijtimoiy moslashuv darajalaridagi o‘zgarishlar o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari mehnat faoliyatiga asoslangan korreksion-pedagogik ishlar bolalarning ijtimoiy kompetensiyalarini rivojlantirishda samarali vosita ekanligini ko‘rsatdi. Maqolada mehnat faoliyati asosida ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirishning integrativ modeli taklif etilgan.

Аннотация

В данной статье рассматриваются теоретические и практические основы формирования социальных навыков посредством трудоустройства у детей с проблемами умственного развития. В исследовании анализируется значение трудоустройства в развитии у детей социализации, коммуникативной компетентности, самостоятельности и навыков работы в команде. Изучены изменения уровня ответственности, сотрудничества, взаимопомощи и социальной адаптации учащихся в процессе трудоустройства, организованного в специальных и инклюзивных образовательных учреждениях. Результаты исследования показали, что коррекционно-педагогическая работа, основанная на трудовой деятельности, является эффективным инструментом развития социальных компетенций детей. В статье предлагается интегративная модель развития социальных навыков на основе трудовой деятельности.

Abstract

This article discusses the theoretical and practical foundations of the formation of social skills through labor activity in children with problems in mental development. The study analyzed the importance of labor activity in the development of children's socialization, communicative competence, independence, and teamwork skills. Changes in the levels of responsibility, cooperation, mutual assistance, and social adaptation of students in the process of labor activity organized in special and inclusive educational institutions were studied. The results of the study showed that correctional and pedagogical work based on labor activity is an effective tool for developing children's social competencies. The article proposes an integrative model of developing social skills based on work activities.

Kalit so'zlar: aqliy rivojlanishida muammolari bo‘lgan bolalar, mehnat faoliyati, ijtimoiy ko‘nikmalar, ijtimoiy kompetensiya, korreksion-pedagogik faoliyat, maxsus pedagogika, inklyuziv ta’lim, kommunikativ kompetensiya, mehnat tarbiyasi, kasbiy yo‘naltirish, mustaqil hayotga tayyorlash, ijtimoiy moslashuv, hamkorlik, mas’uliyat, mehnat ko‘nikmalari

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Ayupova, M. Y. (2020). Maxsus pedagogika. Toshkent: Fan va texnologiyalar.
  2. Dulnev, G. M. (1988). Osnovy trudovogo obucheniya vo vspomogatelnoy shkole. Moskva: Pedagogika.
  3. Elkonin, D. B. (1989). Psixologiya igry. Moskva: Pedagogika.
  4. Karimova, V. M. (2018). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: Fan.
  5. Lebedinskiy, V. V. (2012). Narusheniya psixicheskogo razvitiya u detey. Moskva: Akademiya.
  6. Leontyev, A. N. (2005). Deyatelnost. Soznaniye. Lichnost. Moskva: Smysl.