9-tom, 2-son, b. 217–220, Nashr: 2026-09-23

APHORISMS AND SHORT TEXT FORMS: A GENERAL AND COMPARATIVE STUDY BASED ON ENGLISH AND UZBEK LANGUAGE MATERIALS

AFORIZMLAR VA QISQA MATN SHAKLLARI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI MATERIALLARI ASOSIDAGI UMUMIY VA QIYOSIY TADQIQOT

АФОРИЗМЫ И КРАТКИЕ ТЕКСТОВЫЕ ФОРМЫ: ОБЩЕЕ И СОПОСТАВИТЕЛЬНОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ НА МАТЕРИАЛЕ АНГЛИЙСКОГО И УЗБЕКСКОГО ЯЗЫКОВ

  • Rakhmatova Mekhriniso Mussinovna — Ph.D., Associate Professor
  • Khayrieva Munavvar Shamsiddinovna — 1st year Master’s degree student of Linguistics of Bukhara Iternational University

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

This study aims to analyze aphorisms and short text forms in English and Uzbek languages in terms of their similarities and differences. Aphorisms are concise expressions of general truths, often reflecting cultural and philosophical values. This study employs a qualitative comparative approach to investigate aphorisms and short text forms in Uzbek and English languages. The research is based on the analysis of literary and folkloric sources rather than human participation. The selected materials include aphorisms and concise literary short texts taken from English and Uzbek literary works. The findings reveal that while English and Uzbek aphorisms share common features such as brevity, metaphorical meaning, and didactic purpose, they differ in cultural references, linguistic structure, and stylistic devices. The analysis mainly focuses on identifying similarities and differences in the structure, meaning, stylistic features, and cultural functions of aphorisms in both languages. Special attention is given to metaphorical expressions, philosophical ideas, moral teachings, and the ways in which short text forms reflect national mentality and cultural values. Through comparative analysis, the research aims to demonstrate how aphorisms serve as an important means of conveying wisdom, experience, and social attitudes in both Uzbek and English linguistic traditions.

Annotatsiya

Ushbu tadqiqotning maqsadi — ingliz va o‘zbek tillaridagi aforizmlar hamda qisqa matn shakllarini ularning o‘xshashlik va farqlari nuqtai nazaridan tahlil qilishdan iborat. Aforizmlar ko‘pincha madaniy va falsafiy qadriyatlarni aks ettiruvchi, umumiy haqiqatlarning loqond (qisqa va lochin) ifodasidir. Tadqiqotda o‘zbek va ingliz tillaridagi aforizmlar hamda qisqa matn shakllarini o‘rganish uchun sifatli qiyosiy yondashuv qo‘llaniladi. Ish adabiy hamda folklor manbalarini tahlil qilishga asoslangan bo‘lib, insonlar ishtirokidagi tajribalarni nazarda tutmaydi. Saralab olingan materiallar ingliz va o‘zbek adabiyoti naturally asarlaridan olingan aforizmlar hamda qisqa adabiy matnlarni o‘z ichiga oladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, lirik qisqalik, ko‘chma ma’nolilik (metaforiklik) va didaktik (o‘git-nasihat) yo‘nalish kabi umumiy jihatlarga qaramay, ingliz va o‘zbek tillaridagi aforizmlar madaniy realliklar, til strukturasi hamda uslubiy vositalari bilan bir-biridan farq qiladi. Asosiy e’tibor har ikkala tildagi aforizmlarning tuzilishi, mazmuni, uslubiy xususiyatlari va madaniy vazifalaridagi o‘xshashlik hamda farqlarni aniqlashga qaratilgan. Shuningdek, ko‘chma ma’nodagi iboralar, falsafiy g‘oyalar, ahloqiy o‘gitlar hamda qisqa matn shakllarida milliy mentalitet va madaniy qadriyatlarning aks etish usullariga alohida urg‘u berilgan. Qiyosiy tahlil orqali ushbu tadqiqot aforizmlarning o‘zbek va ingliz til an’analarida hikmat, hayotiy tajriba hamda ijtimoiy qarashlarni yetkazib berishning muhim vositasi ekanligini ko‘rsatadi.

Аннотация

Цель данного исследования — проанализировать афоризмы и краткие текстовые формы в английском и узбекском языках с точки зрения их сходств и различий. Афоризмы представляют собой лаконичные выражения общих истин, часто отражающие культурные и философские ценности. В исследовании применяется качественный сравнительный подход к изучению афоризмов и кратких текстовых форм в узбекском и английском языках. Исследование основано на анализе литературных и фольклорных источников и не предполагает участия людей. Отобранный материал включает афоризмы и краткие литературные тексты, взятые из произведений английской и узбекской литературы. Результаты показывают, что, несмотря на общие черты, такие как краткость, метафоричность и дидактическая направленность, афоризмы английского и узбекского языков различаются по культурным реалиям, языковой структуре и стилистическим средствам. Основное внимание уделяется выявлению сходств и различий в структуре, содержании, стилистических особенностях и культурных функциях афоризмов в обоих языках. Особое внимание уделяется метафорическим выражениям, философским идеям, нравственным наставлениям, а также способам отражения национального менталитета и культурных ценностей в кратких текстовых формах. Посредством сравнительного анализа исследование демонстрирует, что афоризмы являются важным средством передачи мудрости, жизненного опыта и социальных установок в узбекской и английской языковых традициях.

Kalit so'zlar: aphorism, short text forms, comparative analysis, figurative language, Uzbek literature, English literature, cultural linguistics, stylistic features

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Grant, B. (2016). The aphorism and other short forms. Routledge.
  2. Antoniou, G. A., Antoniou, S. A., Georgiadis, G. S., & Antoniou, A. I. (2012). A contemporary perspective of the first aphorism of Hippocrates. Journal of vascular surgery, 56(3), 866-868.
  3. Gross, J. (2003). The Oxford book of aphorisms. ouP.
  4. Auden, W. H., & Kronenberger, l. (1981). Louis Viking Book of Aphorisms. Viking.
  5. Bacon, F. (1605). The advancement of learning. the Project Gutenberg eBook of the advancement of learning, by Francis Bacon,
  6. Bos, G. (2019). Maimonides, commentary on Hippocrates’ Aphorisms Volume 1. Brill.