10-tom, 1-son, b. 174–177, Nashr: 2026-10-07
ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO‘LGAN O‘QUVCHILARNING IJTIMOIY MOSLASHUVI VA ULARNI KASBGA YO‘NALTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
ПЕДАГОГО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ СОЦИАЛЬНОЙ АДАПТАЦИИ И ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ОРИЕНТАЦИИ УЧАЩИХСЯ С ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ
PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL FOUNDATIONS OF SOCIAL ADAPTATION AND CAREER GUIDANCE FOR STUDENTS WITH SPECIAL EDUCATIONAL NEEDS
- Omonova Sevara Nurilla qizi — ‘’Qorako’l Renessans School’’ o’qituvchisi · ORCID: Orcid: 0009-0005-7319-2423
Annotatsiya
Ushbu maqolada ixtisoslashtirilgan maktab-internatlar hamda inkluziv ta’lim sharoitida alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan o‘quvchilarning ijtimoiy moslashuvi va ularni kasb-hunarga yo‘naltirishning pedagogik-psixologik asoslari yoritilgan. Ta’lim jarayonida korreksion va inklyuziv yondashuvlarni integratsiyalash, adaptiv ta’lim muhitini yaratish hamda o‘quvchilarning psixofizik xususiyatlariga mos infratuzilmani optimallashtirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, imkoniyati cheklangan o‘quvchilarning kasbiy o‘z-o‘zini belgilashida, ruhiy barqarorligini ta’minlashda va ularni jamiyatga muvaffaqiyatli integratsiyalashda oilaviy muhit hamda ota-onalar bilan hamkorlikning o‘rni ko‘rsatib berilgan.
Аннотация
В данной статье освещаются психолого-педагогические основы социальной адаптации и профессиональной ориентации учащихся с особыми образовательными потребностями в условиях специализированных школ-интернатов и инклюзивного образования. Проанализированы вопросы интеграции коррекционного и инклюзивного подходов в образовательном процессе, создания адаптивной образовательной среды и оптимизации инфраструктуры с учетом психофизических особенностей учащихся. Также показана роль семейной среды и сотрудничества с родителями в профессиональном самоопределении, эмоциональной устойчивости и успешной социальной интеграции детей с ограниченными возможностями здоровья.
Abstract
This article highlights the psychological and pedagogical foundations of social adaptation and vocational guidance for students with special educational needs in specialized boarding schools and inclusive education settings. It analyzes the integration of correctional and inclusive approaches in the educational process, the creation of an adaptive learning environment, and the optimization of infrastructure considering the psychophysical characteristics of students. Furthermore, the role of the family environment and cooperation with parents in promoting professional self-determination, emotional stability, and successful social integration of children with disabilities is demonstrated.
Kalit so'zlar: alohida ta’lim ehtiyojli bolalar, ijtimoiy moslashuv, kasbga yo‘naltirish, adaptiv ta’lim muhiti, korreksion-pedagogik yondashuv, kasbiy o‘z-o‘zini belgilash, ijtimoiylashuv, oilaviy muhit
Foydalanilgan adabiyotlar
- Qo‘shoqov U.M. Imkoniyati cheklangan o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirishning pedagogik-psixologik xususiyatlari // Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar. – Buxoro, 2022. – № 4. – B. 112–116.
- Xalq ta’limi: O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligining ilmiy-metodik jurnali. – Toshkent, 2018. – № 6. – B. 59.
- Xoliqov A.Q. Ko‘rishida nuqsoni bo‘lgan bitiruvchi yoshlarning hayotda ijtimoiy moslashuvini amalga oshirish texnologiyasi. – Toshkent, 2023. – 37 b.
- Qodirova F.U., Matupayeva S.Z. Inklyuziv ta’limda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. – 45 b.
- Qodirova F.U. Inklyuziv ta’lim: nazariya va amaliyot. – Chirchiq, 2022.