8-tom, 1-son, b. 262–265, Nashr: 2026-08-27

ABDULLA ORIPOV SHE’RIYATIDA IJODIY YUKSALISH TADRIJI

ПОЭТАПНОЕ ТВОРЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ В ПОЭЗИИ АБДУЛЛЫ ОРИПОВА

THE EVOLUTION OF CREATIVE DEVELOPMENT IN ABDULLA ORIPOV’S POETRY

  • Qosimova Madina Ibrohim qizi — Turon universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi · ORCID: 0009-0007-4533-2665

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada o'zbek xalq shoiri Abdulla Oripovning 1957–1983-yillar oralig'idagi ijodiy yo'li, xususan uning she'riyatidagi mavzuiy va uslubiy yuksalish jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqotda shoirning dastlabki, 1957-yildagi she'rlari - "Uchqun", "Qushcha", "Yulduzlar", "Tog'lar", "Cho'pon", "Kapalak va men", "Sevgisiz odam" kabi asarlar misolida tabiat va motivatsion mavzular yoritilib, ularda baxt, yuksak maqsad sari intiluvchi inson obrazi hamda uning mashaqqatli hayot yo'li tasvirlanishi ko'rsatib o'tiladi.Muallif shoir ijodidagi izchil evolyutsiyani kuzatadi: agar dastlabki she'rlarda tabiat obrazlari (yulduzlar, tog'lar) faqat go'zallik va hayrat manbai sifatida tasvirlangan bo'lsa, keyingi yillar ijodida ular allaqachon iztirob va dard timsoliga aylanadi - bu esa shoirning dunyoqarashi va badiiy tafakkuri chuqurlashib borganidan dalolat beradi.

Аннотация

В данной статье анализируется творческий путь узбекского народного поэта Абдуллы Орипова в период с 1957 по 1983 год, с особым акцентом на тематическое и стилистическое развитие его поэзии. В исследовании рассматриваются ранние стихотворения поэта, написанные в 1957 году, такие как «Uchqun» («Искра»), «Qushcha» («Птичка»), «Yulduzlar» («Звёзды»), «Tog‘lar» («Горы»), «Cho‘pon» («Пастух»), «Kapalak va men» («Бабочка и я») и «Sevgisiz odam» («Человек без любви»), в которых раскрываются темы природы и стремления к высоким целям. Показано, как в этих произведениях изображается человек, стремящийся к счастью и достижению высоких целей, а также отражается его трудный жизненный путь. Автор прослеживает последовательную эволюцию творчества поэта: если в ранних стихотворениях природные образы, такие как звёзды и горы, представлены преимущественно как источники красоты и восхищения, то в произведениях последующих лет они постепенно превращаются в символы страдания и душевной боли. Эта трансформация свидетельствует об углублении мировоззрения поэта и развитии его художественного мышления.

Abstract

This article analyzes the creative development of the Uzbek national poet Abdulla Oripov during the period from 1957 to 1983, with particular emphasis on the thematic and stylistic evolution of his poetry. The study examines the poet’s early poems written in 1957-such as “Uchqun” (“Spark”), “Qushcha” (“Little Bird”), “Yulduzlar” (“Stars”), “Tog‘lar” (“Mountains”), “Cho‘pon” (“Shepherd”), “Kapalak va men” (“The Butterfly and I”), and “Sevgisiz odam” (“A Loveless Person”)-highlighting their themes of nature and motivation. It demonstrates how these works portray a human being striving for happiness and aspiring toward lofty goals, as well as depicting the hardships of his life journey. The author traces the consistent evolution of the poet’s creative work: while in the early poems natural images such as stars and mountains are depicted primarily as sources of beauty and wonder, in his later works they gradually transform into symbols of suffering and anguish. This transformation demonstrates the deepening of the poet’s worldview and artistic thinking.

Kalit so'zlar: ijodiy yuksalish, poetik evolyutsiya, tabiat mavzusi, motivatsion she'riyat, lirik qahramon, muhabbat mavzusi, badiiy tashbih, aforizm, "Yillar armoni", "Kuz xayollari" turkumi, poetik obraz, ruhiy iztirob, badiiy mahorat, davriylashtirish (1957–1983), o'zbek mumtoz she'riyati, individual uslub, Abdulla Oripov

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Oripov A. Yillar armoni.-Toshkent:G`.G`ulom nomidagi Adabiyot va san`at nashriyoti,1987.-23 b
  2. Oripov A. Yillar armoni.-Toshkent:G`.G`ulom nomidagi Adabiyot va san`at nashriyoti,1987.-24 b
  3. Oripov A. Yillar armoni.-Toshkent:G`.G`ulom nomidagi Adabiyot va san`at nashriyoti,1987.-37-38 b
  4. Oripov A. Yillar armoni.-Toshkent:G`.G`ulom nomidagi Adabiyot va san`at nashriyoti,1987.-60 b
  5. Boboqulova U. Abdulla Oripov she'riyatida ayol obrazining badiiy talqini //Ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. - ToshDO‘TAU, 2-bosqich tayanch doktoranti maqolasi.
  6. Lirikada obraz tasnifi va talqini (Abdulla Oripov she'riyati misolida) // InLibrary ilmiy-adabiy jurnali.
  7. Abdulla Oripov she'riyatida millat ruhi ifodasi // CyberLeninka ilmiy maqolalar bazasi, 2021.
  8. Abdulla Oripov she'riyatida Vatan obrazi talqinlari // ResearchGate ilmiy nashri, 2020.
  9. Anor obrazining badiiy talqini o‘zbek she'riyatida (Abdulla Oripov ijodi misolida) // FarDU ilmiy xabarlari, Farg‘ona davlat universiteti.
  10. Abdulla Oripov - betakror, serqirra ijodkor sifatida // CyberLeninka ilmiy maqolalar bazasi.
  11. Oripov A. Tanlangan asarlar. Ikkinchi jild. - Toshkent: Adabiyot va san'at, 2000.