9-tom, 2-son, b. 5–7, Nashr: 2026-09-26
A COMPETENCY-BASED APPROACH IN THE PROPAEDEUTIC TRAINING OF TRANSLATORS
TARJIMONLARNI PROPEDЕVTIK TAYYORLASHDA KOMPETENSIYAGA ASOSLANGAN YONDASHUV
КОМПЕТЕНТНОСТНЫЙ ПОДХОД В ПРОПЕДЕВТИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВКЕ ПЕРЕВОДЧИКОВ
- Khamidov Bekhruz Ziyot o‘g‘li — Pedagogika va tillar fakulteti,Til va o‘qitish metodikasi kafedrasi ingliz tili o‘qituvchisi, Angren universiteti, Angren
Annotatsiya
Modernization of higher education under globalization and the knowledge economy has transformed requirements for foreign language training of future translators. This article examines the initial stage of bachelor-level translator education and identifies a contradiction between reduced instructional time and increasing competency demands. Drawing on competence-based theory, activity theory, and translation studies, it argues that traditional introductory phonetic courses are insufficient for developing professionally oriented linguistic competence. The study substantiates the need to strengthen the propaedeutic stage of language instruction to support early professionalization, intercultural competence development, and the formation of a translator’s linguistic personality. Particular attention is paid to developing students’ initial professional knowledge and skills, independent learning abilities, decision-making skills in various communicative situations, and adaptation to translation activities during propaedeutic training. The article substantiates that the competency-based approach serves as an effective pedagogical basis for the systematic development of translators’ professional training, integration of theoretical knowledge with practical activities, and preparation of students for future translation practice.
Annotatsiya
Globallashuv va bilimlar iqtisodiyoti sharoitida oliy ta’limni modernizatsiya qilish kelajak tarjimonlarni chet tiliga o‘qitish talablarini sezilarli darajada o‘zgartirdi. Ushbu maqola bakalavriat darajasidagi tarjimon tayyorlashning boshlang‘ich bosqichini tahlil qiladi va o‘quv yuklamasining qisqarishi bilan kompetensiyalarga qo‘yilayotgan talablarning ortishi o‘rtasidagi ziddiyatni aniqlaydi. Kompetensiyaga asoslangan yondashuv, faoliyat nazariyasi va tarjimashunoslikka tayangan holda, maqola an’anaviy fonetik kirish kurslari kasbiy yo‘naltirilgan lingvistik kompetensiyani shakllantirish uchun yetarli emasligini ko‘rsatadi. Tadqiqot til o‘qitishning propaedevtik bosqichini kuchaytirish zarurligini asoslaydi, bu esa erta kasbiylashuv, madaniyatlararo kompetensiya rivojlanishi va tarjimonning lingvistik shaxs sifatida shakllanishini ta’minlaydi. Shuningdek, propedevtik tayyorgarlik jarayonida talabalarning boshlang‘ich kasbiy bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish, mustaqil ishlash, turli kommunikativ vaziyatlarda to‘g‘ri qaror qabul qilish va tarjima faoliyatiga moslashish imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada kompetensiyaga asoslangan yondashuv tarjimonlarning kasbiy tayyorgarligini izchil shakllantirish, nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish hamda kelgusidagi tarjimonlik faoliyatiga tayyorlashning samarali pedagogik asosi sifatida asoslangan
Аннотация
Модернизация высшего образования в условиях глобализации и экономики знаний существенно изменила требования к языковой подготовке будущих переводчиков. В данной статье рассматривается начальный этап подготовки переводчиков на уровне бакалавриата и выявляется противоречие между сокращением учебного времени и ростом требований к формируемым компетенциям. Опираясь на компетентностный подход, теорию деятельности и переводоведение, автор доказывает, что традиционные вводно-фонетические курсы недостаточны для формирования профессионально ориентированной языковой компетенции. Обосновывается необходимость усиления пропедевтического этапа языкового обучения как условия ранней профессионализации, развития межкультурной компетенции и формирования языковой личности переводчика. Особое внимание уделяется развитию у студентов начальных профессиональных знаний и навыков, самостоятельной работе, принятию правильных решений в различных коммуникативных ситуациях и адаптации к переводческой деятельности в процессе пропедевтической подготовки. В статье обосновано, что компетентностный подход является эффективной педагогической основой последовательного формирования профессиональной подготовки переводчиков, интеграции теоретических знаний с практической деятельностью и подготовки студентов к будущей переводческой деятельности.
Kalit so'zlar: translator training, propaedeutic instruction, competence-based education, foreign language teaching, intercultural communication, linguistic competence, higher education, translation studies
Foydalanilgan adabiyotlar
- Baker, M. (2018). In other words: A coursebook on translation (3rd ed.). Routledge.
- Chesterman, A. (2016). Memes of translation. John Benjamins.
- Dridze, T. M. (1980). Language and social psychology. Nauka.
- Gambier, Y., & van Doorslaer, L. (Eds.). (2010). Handbook of translation studies. John Benjamins.
- Gouadec, D. (2007). Translation as a profession. John Benjamins.
- Hatim, B., & Mason, I. (1997). The translator as communicator. Routledge.